แผนกการศึกษา

นักศึกษาต่างชาติในรัสเซีย

จำนวนนักศึกษาต่างชาติในรัสเซีย

ตั้งแต่ปี 2003 เพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ หลังจากที่รัสเซียปรับตัวเข้าสู่ระบบ Bologna Process และปรับหลักสูตรปริญญาเป็นตรี-โท-เอก เหมือนในยุโรปตะวันตก จำนวนนักศึกษาต่างชาติในแต่ละปีมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น โดยมาจากหลากหลายภูมิภาค ทั้งเอเชีย แอฟริกา ละตินอเมริกา หรือออสเตรเลีย-นิวซีแลนด์ ทั้งนี้ยังไม่รวมถึงนักศึกษาจากประเทศในเครือรัฐอิสระ ซึ่งส่วนมากเป็นนักศึกษาที่มีพื้นฐานภาษารัสเซียหรือมีเชื้อสายรัสเซียมาอยู่แล้ว เมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนนักศึกษาต่างชาติในสมัยสหภาพโซเวียต จำนวนจากประเทศในยุโรปตะวันออก (เช่น โรมาเนีย ฮังการี อดีตเชคโกสโลวาเกีย อดีตยูโกสลาเวีย ฯลฯ) ลดลงอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากการเปิดพรมแดนภายในกลุ่มประเทศสมาชิก EU ทำให้นักศึกษาเลือกที่จะเรียนในแถบยุโรปตะวนัตกมากกว่ามาเรียนที่รัสเซีย แนวโน้มของจำนวนนักศึกษาต่างชาตินับวันมีแต่จะเพิ่มสูงขึ้น เปรียบเทียบกับในปี 2001 มีนักศึกษาเพียงแค่ 53,000 ราย ในขณะที่อีก 2 ปีต่อมา นักศึกษาเพิ่มขึ้นเป็น 64,341 ราย และศึกษาอยู่ตามสถาบันต่างๆ กว่า 704 แห่ง

• เอเชีย 23,968 ราย
• เครือรัฐอิสระ 20,398 ราย
• ตะวันออกกลาง 6,607 ราย
• แอฟริกา 5,589 ราย

• จีน 9,072 ราย
• คาซัคสถาน 7,205 ราย
• อินเดีย 6,950 ราย
• เวียดนาม 3,376 ราย
• มาเลเซีย 2,800 ราย
• มองโกเลีย 1,733 ราย
• ศรีลังกา 1,068 ราย

• กินี-บิเซา 605 ราย
• เมาริเชียส 488 ราย
• อังโกลา 455 ราย
• ซูดาน 368 ราย

เฉลี่ยประมาณ 22 - 23 ปี จากจำนวนดังกล่าว ร้อยละ 68.8 เป็นผู้ชาย ในขณะที่จำนวนนักศึกษาหญิงเพิ่มมากขึ้นในแต่ละปี (เพิ่มร้อยละ 28.9 ในปี 2001 และเพิ่มขึ้นร้อยละ 31.2 ในปี 2003)

สถานศึกษาของนักศึกษาต่างชาติ นิยมศึกษาตามเมืองใหญ่ๆ นักศึกษาจากแถบบอลติกนิยมเรียนที่นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก หรือเมืองคาลินินกราด ในขณะที่นักศึกษาจากเบลารุส มอลโดว่า ยูเครนนิยมเรียนในกรุงมอสโก นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก หรือไม่ก็เมืองต่างๆในแถบอูราล ในขณะที่นักศึกษาแถบเอเชียกลางเลือกเดินทางไปเขตไซบีเรียหรืออูราล (โดยเฉพาะเขต Omsk หรือ Orenburg เนื่องจากมีพรมแดนติดต่อกัน และการเดินทางสะดวกกว่าเดินทางเข้ามายังรัสเซียในโซนยุโรป) ส่วนนักศึกษาจากจีนมีอยู่ทั่วไปในรัสเซียทั้งในเมืองใหญ่และเมืองเล็กทั่วไป

สาขาการเรียนที่นิยมเรียนในรัสเซีย

• นักศึกษาจากบอลติก นิยมเรียนสาขาการจัดการธุรกิจ มาร์เกตติ้ง กฎหมายและมนุษยศาสตร์
• นักศึกษาเบลารุส มอลโดว่า ยูเครน นิยมด้านบริหาร การจัดการ สารสนเทศและคอมพิวเตอร์ รวมทั้งวิทยาศาสตร์สายต่างๆ
• นักศึกษาคาซัคสถาน นิยมด้านกฎหมายหรือวิทยาศาสตร์เป็นหลัก
• นักศึกษาจากเอเชียกลางอื่นๆ ให้ความสำคัญกับสาขาเศรษฐศาสตร์
• นักศึกษาอินเดีย นิยมเรียนแพทย์
• นักศึกษาจากยุโรปหรือจีน นิยมสาขาภาษารัสเซียหรือเศรษฐศาสตร์
• นักศึกษาจากเวียดนาม นิยมด้านเทคโนโลยีสาขาต่างๆ
• นักศึกษาจากประเทศอาหรับ นิยมเลือกเรียนสายเภสัชศาสตร์

เหตุผลที่นักศึกษาต่างชาติเลือกเรียนที่รัสเซีย จากการสำรวจเมื่อปี 2006 สาเหตุสำคัญ คือ

• ปริญญาของสถาบันการศึกษาในรัสเซียเป็นที่ยอมรับในประเทศบ้านเกิดของตน (ร้อยละ 20.9)
• เป็นนักเรียนทุนกระทรวงศึกษาของประเทศตน หรือภาคเอกชนส่งมาเรียน (ร้อยละ 17.3)
• คุณภาพการศึกษารัสเซีย (ร้อยละ 15.9)
• ถูกชักจูงโดยผู้ที่เคยศึกษาในรัสเซีย (ร้อยละ 12.1)
• ตามความเห็นของผู้ปกครอง (ร้อยละ 11.8)
• ค่าใช้จ่ายในการศึกษาต่ำกว่าในประเทศอื่นๆ (ร้อยละ 8)
• ชื่นชอบระบบสังคมและคุณภาพชีวิตในรัสเซียเป็นการส่วนตัว (ร้อยละ 5)
• สภาพความเป็นอยู่ที่เอื้ออำนวยสำหรับนักศึกษาต่างชาติในรัสเซีย (ร้อยละ 2.5)
• เหตุผลอื่นๆ เช่น เชื่อโฆษณาของสถาบันการศึกษา สถาบันการศึกษาไม่ไกลจากบ้านเกิดนัก หรือ เลือกโดยไม่ได้ตั้งใจ เป็นต้น

ปัญหาสำคัญของการเรียนที่ประเทศรัสเซีย

• นักศึกษาต่างชาติทุกคน ต้องมีพื้นฐานภาษารัสเซียที่พอเพียงต่อการเรียนในสาขานั้นๆ หากนักศึกษาไม่เคยมีพื้นฐานภาษามาก่อน ก็ต้องมาเรียนเตรียมภาษาขั้นพื้นฐานที่นี่ก่อน เพื่อสอบเข้าไปเรียนในสาขาของตนต่อไป
  
• ระบบการศึกษายังอยู่ในระหว่างช่วงปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับของประเทศอื่นๆ เพราะฉะนั้น จึงก่อให้เกิดปัญหาตามมาหลายประการเมื่อจบการศึกษาในรัสเซีย เช่น (จากการสำรวจจากกลุ่มนักศึกษาต่างชาติ)
  • ปริญญาโท-เอกในรัสเซีย ไม่ได้รับการเทียบวุฒิให้เป็นระดับดังกล่าวในประเทศบ้านเกิด (ร้อยละ 15.90)
  • ปริญญานำไปใช้ไม่ได้ในประเทศที่ตนต้องการทำงาน เช่น ในสหรัฐฯ ยุโรปตะวันตก แคนาดา ออสเตรเลีย กลุ่มประเทศอาหรับ ฯลฯ (ร้อยละ 7.8)
  • ไม่มีงานรองรับตามสาขาที่จบมา ในประเทศบ้านเกิด (ร้อยละ 9.2)
  • ต้องสอบเทียบคุณวุฒิที่ประเทศบ้านเกิด เพื่อรับรองคุณวุฒิที่จบมา (ร้อยละ 50.5)
    

ทุนส่วนตัวหรือทุนรัฐบาล

ในปัจจุบันนักศึกษาต่างชาติในสถาบันการศึกษาของรัสเซียมากกว่าร้อยละ 72.9 เป็นนักศึกษาทุนส่วนตัว (จากจำนวนนักศึกษาต่างชาติทั้งหมดประมาณ 65,000 คน) ในขณะที่ร้อยละ 17.6 เป็นนักศึกษาในทุนสนับสนุนของกระทรวงศึกษาฯ รัสเซียเอง กลุ่มนักศึกษาที่มาด้วยทุนส่วนตัว ส่วนใหญ่มาจากประเทศบอลติก จีน อินเดีย ในขณะที่นักศึกษาจากอเมริกา ยุโรปตะวันตก แคนาดา ส่วนใหญ่ได้รับทุนแลกเปลี่ยน หรือทุนวิจัยต่างๆ ระหว่างมหาวิทยาลัย ในขณะที่นักศึกษาจากเอเชียและแอฟริกาส่วนใหญ่ เป็นนักศึกษาทุนรัฐบาลประเทศตน หรือทุนรัฐบาลรัสเซีย

ค่าเล่าเรียน

ในมหาวิทยาลัยต่างๆของรัสเซีย ปัจจุบันมีอัตราค่าเล่าเรียนเฉลี่ย ตั้งแต่ประมาณ 2,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อหนึ่งภาคการศึกษา จนถึง 5,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อหนึ่งภาคการศึกษา

• ระบบการศึกษา
• นักศึกษาต่างชาติในรัสเซีย
• นักศึกษาไทยในรัสเซียและโอกาสทางการศึกษา
• ที่อยู่และเวลาทำการ